Matbaa,Baskı Çözümleri

1. GİRİŞ Yaldız baskı metal parlaklığının çeşitli baskı yöntemleriyle boya, folyo veya gerçek metal yardımıyla baskı altı malzemesine uygulanmasıdır, yaldız baskı tarihte MÖ:2500 yıllarında İlk olarak Mısırlılar tarafından ilah tasvirlerinde, mumya sandukaların süslemesinde kullanılmıştır, MÖ:1100 yıllarında Çin’liler onlardan sonra da doğu medeniyetleri yaldız baskı tekniğini kullanmışlardır, Türklerde ise yaldız baskı tekniğinin kullanımının ne zaman başladığı tam olarak bilinmemekle beraber TURFAN harabelerinde bulunan deri cilt parçaları üzerindeki istampa (klişe) izleri istampa (klişe) baskısının ilk defa Türkler tarafından icat edildiğini ortaya çıkarmıştır.Doğu medeniyetlerinde icat edilen yaldız baskı önce Yunan ve Roma medeniyetlerine daha sonra da kilise yoluyla batı medeniyetlerine geçerek kullanılmıştır yaldız baskı tekniğinin esası aynı olmakla beraber doğu ve batı medeniyetlerinde ayrı tarzlarda kullanılmıştır, doğu medeniyetlerinde yaldız baskı tekniği, küçük altın parçalarının büyük bir havanda yapıştırıcı maddeler ilave edilerek tokmaklarla ezilip boya ve mürekkep gibi baskı altı malzemesine fırça veya kalemlerle işlenmiştir, batı medeniyetlerinde ise yaldız baskı tekniği inceltilerek varak haline getirilmiş gerçek altının istampa (klişe) yardımıyla baskı altı materyaline uygulanmıştır.Yaldız baskı tekniğinin uygulayıcıları Rönesans devrine kadar aynı zamanda kuyumculuk da yapardı ya da kuyumcular yaldız baskı da yaparlardı çünkü o devirlerde özellikle dini kitapları baştan başa altın yaldızla süslemek o dine gösterilen sevgi ve saygının bir belirtisiydi ve o devrin sanat icaplarından biriydi zaman geçtikçe yaldız baskı tekniğinin en yoğun olarak kullanıldığı ciltçilik yani mücellitlik ayrı bir meslek haline geldi o devirlerde yaldız baskı tekniğini uygulayan ciltçilik toplum tarafından büyük saygınlık gösterilen meslek dallarından biri haline geldi,batı medeniyetlerinde yaldız baskı genel olarak altının varak haliyle istampa (klişe) yardımıyla tatbik edilmesiyle uygulanmıştır, bu da doğu medeniyetlerindeki yaldız baskı tekniğinden ayıran en önemli özelliktir sonuç olarak yaldız baskı tekniğinin kullanımı başlangıçta din duygularının etkisiyle ortaya çıkmış daha sonraları ve günümüzde dekoratif amaçlı kullanılmaya devam edilmiştir.

Dekoratif yazı tipleri özel imajlar için tasarlanmışlardır. Genelde metinlerde değil başlıklarda ve sanat çalışmalarında tercih edilen yazı tipidir. Dizgi operatörü: Dizgi makinelerinde dizgi işini yapan kişi. Günümüzde yayınevleri dışında dizgi operatörlüğü mesleği yerini hem dizgi tasarım yapabilen yardımcı grafikerlere bırakmaktadır.

Renk Ayrımında Kullanılan Bazı Terimler

Tram : Geçişleri (tonları) meydana getiren noktalardır. (1 cm'ye düşen nokta adedi) Tire : Geçiş tonu olmayan düz renklerdir. Nokta kullanılmadan yapılan filme denir. Degrade : Koyudan açığa veya bir renkten başka bir renge yumuşak geçişe denir. Dekupe : Bir objenin etrafı yokmuş gibi temizlenmesine denir. Ekstra (solid) :CMYK dışında basılan özel renkler (gümüş, yaldız, refleks blue, altın yaldız vb gibi) Dia : Taranabilir transparan orijinal film 2,4x3,5 6x6 6x9 13x18 gibi ebatları vardır. Opak : Işık geçirmeyen basılı işlerin orijinalleri (Karta basılmış fotoğraflar, gazete ve dergilerden alınmış resimler) Lup : Renk ayrımında kullanılan özel büyüteç Photo Shop : Fotoğrafların edit edildiği özel bir bilgisayar programı. Bu programla istenilen resimler üzerinde arzu edilen görsel hareketler uygulanabilir. (örneğin bıyıksız bir insana bıyık yapılması gibi) Prova : Mevcut filmlerin foto grafik yolla renkli folyolar kullanılarak bir nüshanın kâğıt üzerine çıkarılması işlemidir. HEXATRON : 6 renkle baskı sistemi CMYK'ya ilave olarak yeşil ve turuncunun ana renk olması. Tramların serbest hareket etmesi işlemi. Renk ayrımı işleminde iki yöntemden yararlanılmaktadır: Foto grafik renk ayırımı

Renkler cisimlerin üzerine düşen ışığın bir kısmının yansıması, diğer bölümünün absorbe edilmesi (emilmesi) ile oluşur. Bu oran rengin cinsini belirtir. Bir renkli kompozisyonun basılabilmesi için orijinaldeki renklerin baskıya uygun dört ana renge (cmyk) ayrıştırılması işlemine renk ayrımı denir (Resim1). Bir çalışmanın filme alınabilmesi için çalışma

1. SCANNER / DİJİTAL FOTOĞRAF MAKİNALARI
2. FİLM ÇIKIŞI
3. PROVA

olarak 3 aşamadan geçer. Matbaacılıkta 4 ana renk vardır. Bütün renkler bu 4 rengin birleşimiyle oluşturulmaktadır Bir örnekle renk ayrımını ünitesinin nasıl işlediğini görelim. Bir broşür yapılacağını varsayalım. Öncelikle renk ayrımı yapılabilmesi için yapılacak işin maketi, diaları ve düşük rezolüsyonlu bilgisayar çalışması zip-CD-disket, DVD-hard disk ile alınır. Önce makete göre dialar ve opaklar taranır, temizlenir. Varsa dekupajları yapılır. Bu işlemlerden sonra sistem çalışması gereken sayfalar varsa bu çalışma yapılır. Hazırlanan resimler, sayfadaki yerlerine yerleştirilir. Filmler basılmadan önce çıkış renk kontrolü yapılır. Basılacak kâğıda uygun TRAM seçilir Renk ayrımı atölyesine gönderilecek işler için işin sahibi mutlaka filmin nerede kullanılacağını bildirilmelidir. Yanlış bilgi veya hatalı yönlendirme sonucu tramlar yanlış kullanılırsa sonuç kötü olur. Baskı niteliğine göre bilinen tram kullanılması;

• Serigrafi : 34'lükten küçük
• Gazete kâğıdı (3. Hamur ) : 40'lık
• İnsert (Lwc) : 48'lik ( Şayet kâğıt toksa ) 54'lük
• Dergi : 60'lık-70'lik
• Ofset : 70'lik
• Çok kaliteli ofset : 80'lik
• 1. Hamur : 54-60'lık
• Kuşe : 70'lik

tram kullanılır ve sonra film çıkışı alınır.

İnsanoğlu, kendini bildiği günden bugüne, renk hadisesine ne yazık ki bir kullanım aracı veya obje olarak bakmış, ne güzel kırmızı döpiyes veya sarı kazak deyip geçmiştir. İlerici görüş, hissediş sahipleri (empresyonistler) rengin farklılığını hissederek çalışmalar yapmışlardır. Hepsinin yola çıkış tarzı önce ışık sistemidir. Renk ve ışık, Spektrumun radyan bir enerjisi veya en düşük elektromanyetik alanı olarak kabul edilir. Beyaz ışık bütün dalga uzaklıklarının karışmasından meydana gelen Spektrumun görünüşü ile orantılıdır.

Renk göz ile yakalanan bir ışık tesiridir. Işığın eşya üzerine çarpmasıyla, yansıyan ışınlardan gözümüzde meydana gelen duyumların her birine “renk” denir. Renk anlamı; ışık, göz ve beyinle idrak edilir. Bu sebeple renk anlamı üç sistemde ele alınmalıdır.